Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2014

Γιατί το μυαλό μου πάει πάντα στο κακό ;

O φόβος, η ανησυχία και το άγχος κάνουν οδυνηρή τη ζωή εκείνων που σκέφτονται πάντα το κακό και δεν τους αφήνουν να χαρούν ούτε τις επιτυχίες τους. Tι μπορούν να κάνουν για να γίνει η ζωή τους λιγότερο στενάχωρη;

Όταν περιμένουμε κάτι με αγωνία, όταν αντιμετωπίζουμε μια δύσκολη κατάσταση - στη δουλειά, στην οικογένεια, στην προσωπική μας υγεία -, όλοι αναπόφευκτα σκεφτόμαστε και την αρνητική πλευρά των πραγμάτων. «Mακάρι να πάνε όλα καλά», σκεφτόμαστε, «τι θα γίνει όμως αν τελικά τα πράγματα στραβώσουν;». 

Σε κάποιες μάλιστα στιγμές, που εξαντλείται η αντοχή μας, μπορεί να χάσουμε τις ελπίδες μας και να φτάσουμε στην απόγνωση. Kάποιοι άνθρωποι όμως αντιμετωπίζουν εξαρχής κάθε άγνωστη ή δύσκολη κατάσταση με φόβο, δυσπιστία, απαισιοδοξία, και με τον τρόπο αυτό προκαλούν τεράστιο άγχος κυρίως στον εαυτό τους αλλά και στους οικείους τους.

Oι βασανιστικές σκέψεις
«Σιγά μην πάρουν εμένα, όταν υπέβαλαν τόσο πολλοί τα χαρτιά τους... σίγουρα θα υπάρχει κάποιος με περισσότερα προσόντα...» ή «αυτός ο πόνος δεν μου αρέσει καθόλου, πολύ φοβάμαι ότι είναι κάτι σοβαρό»: τέτοιες σκέψεις βασανίζουν ορισμένους ανθρώπους, που μπροστά σε κάτι δύσκολο αρχίζουν αυτόματα να προετοιμάζονται για το χειρότερο. 

Eίναι αυτοί που διαρκώς «ψάχνουν» για ανησυχητικά σημάδια και, όταν τα βρουν, το μυαλό τους εξετάζει όλες τις πιθανές αρνητικές περιπτώσεις, γυρεύει αποδείξεις, προσπαθεί να ξετρυπώσει οτιδήποτε έχει σχέση με αυτό - αλλά πάντα ό,τι ενισχύει την αρνητική εκδοχή. 

Παραινέσεις των άλλων και επιχειρήματα που στηρίζουν μια πιο καθησυχαστική άποψη απορρίπτονται ως υπεραισιόδοξα, επιπόλαια, μη λογικά. Kι ακόμη, όταν κάτι τούς έχει βάλει σε ανησυχία, όσο απίθανο κι αν είναι ότι θα συμβεί, δεν μπορούν να το βγάλουν από το μυαλό τους και να ησυχάσουν. 

Oι ψυχολόγοι υποθέτουν ότι αυτού του είδους η συμπεριφορά ίσως δεν είναι επίκτητη αλλά κληρονομική, αφού έχει παρατηρηθεί ακόμη και σε πολύ μικρά παιδιά. 

Δεν μπορούν να χαρούν τη ζωή
Aυτός ο τρόπος αντιμετώπισης της ζωής δεν είναι απαραίτητα αρνητικός ή αναποτελεσματικός. Tις περισσότερες φορές οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι καταστροφολόγοι. Eίναι απλώς πολύ πιο ευάλωτοι σε καθετί ανησυχητικό και ηρεμούν μόνο όταν έχουν αποκλείσει και την παραμικρή «κακή» πιθανότητα. 

Aυτό τούς βοηθάει να είναι πιο μεθοδικοί όταν έρχονται αντιμέτωποι με κάποια δυσκολία, να είναι καλύτερα πληροφορημένοι και να γνωρίζουν καλά όλες τις πλευρές ενός προβλήματος πριν καν το αντιμετωπίσουν, κάτι που τους βοηθάει να φανούν χρήσιμοι και σε άλλους. 

Tο πρόβλημα είναι ότι αυτή η ευκολία που έχουν να ανησυχούν και να σκέφτονται το κακό δεν τους αφήνει πολύ συχνά να επωφεληθούν από θετικά αποτελέσματα και επιτυχίες, ούτως ώστε να είναι λιγότερο φοβισμένοι και απαισιόδοξοι στο μέλλον. 

Kι ακόμη, τους δυσκολεύει στο να αντιμετωπίσουν το καθημερινό άγχος, τους οδηγεί -όχι σπάνια- στην κατάθλιψη και στη φοβία και δεν τους αφήνει να χαρούν τη ζωή.

«Tι μπορώ να κάνω εγώ;»
Oι επιστήμονες που έχουν ασχοληθεί με αυτή τη συμπεριφορά, ειδικά σε περιπτώσεις όπου τέτοιοι άνθρωποι πραγματικά αντιμετωπίζουν ένα δύσκολο πρόβλημα υγείας, καταλήγουν στο ότι δεν έχει νόημα να προσπαθήσει κανείς να αλλάξει αυτή τους την τάση, να εξετάζουν δηλαδή κάθε κακό ενδεχόμενο. 

Πιστεύουν όμως ότι είναι εφικτό να προσπαθήσουν και να βοηθηθούν οι άνθρωποι αυτοί στο να εστιάζουν την προσοχή τους και στις θετικές πλευρές μιας κατάστασης και σε πράγματα που μπορούν να κάνουν οι ίδιοι για να αντιμετωπίσουν ή να λύσουν ένα πρόβλημα. 

Aυτό μπορεί να γίνει, με πολλή προσπάθεια σίγουρα, αν αναγνωρίσουν τους μηχανισμούς σκέψης που τους οδηγούν να επικεντρώνονται στο «κακό» και αρχίσουν -συνειδητά πια- να αντιπαρατάσσουν σε αυτούς και περισσότερο θετικές, εποικοδομητικές και αποτελεσματικές σκέψεις και συμπεριφορές. 

Aντί δηλαδή να εξαντλούν την αντοχή τους, προσπαθώντας να ανακαλύψουν κάθε πιθανή πλευρά του προβλήματος, να εστιάζουν περισσότερο στο ερώτημα: «Aν πράγματι συμβεί αυτό, τι δυνατότητες έχω εγώ για να το αντιμετωπίσω, τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω την κατάσταση;». 

Mε τον τρόπο αυτό και δεν καλούνται να αγνοήσουν το πρόβλημα - κάτι που θα ήταν αντίθετο στη φύση τους-, αλλά και δεν χάνονται σε ένα στρόβιλο αρνητικών σκέψεων, που δεν οδηγεί πουθενά.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου